DSO & Omgevingswet

Wat betekent het DSO voor jouw organisatie?

Sinds 1 januari 2024 is de Omgevingswet van kracht en is het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) het centrale loket voor bouwen en wijzigen in de fysieke leefomgeving.

Voor overheden betekent dit een duidelijke verplichting: aansluiten op het DSO. Vergunningaanvragen komen binnen via het Omgevingsloket, omgevingsplannen publiceer je via de landelijke voorziening en samenwerking met ketenpartners verloopt via de samenwerkfunctionaliteit.

Op deze pagina lees je wat het DSO is, hoe het werkt en wat jouw organisatie moet regelen. Wil je direct weten hoe CenterOne helpt? Bekijk dan onze DSO-koppeling pagina, ProcessPro of ConnectOne.

Wat is het Digitaal Stelsel Omgevingswet?

Het Digitaal Stelsel Omgevingswet is de digitale infrastructuur achter de Omgevingswet. Het bundelt alle informatie over wat er mag in de fysieke leefomgeving in één centraal systeem. Toegankelijk voor burgers, bedrijven en overheden via het Omgevingsloket.

Het DSO vervangt drie oudere systemen die tot 2024 naast elkaar bestonden: het Omgevingsloket online (OLO), de Activiteitenbesluit Internet Module (AIM) en Ruimtelijkeplannen.nl. Alles wat via die systemen verliep, gaat nu via het DSO.

Voor een burger of ondernemer voelt het DSO als één loket: hij checkt of hij een vergunning nodig heeft, dient een aanvraag in en volgt de status. Achter dat loket is het DSO een samenhangend stelsel van lokale systemen, landelijke voorzieningen, standaarden en afspraken. Dus niet één groot ICT-systeem, maar een keten van verbonden onderdelen.

Infographic_DSO

De landelijke voorziening

De DSO-LV is ontwikkeld en beheerd door het Rijk en vormt het centrale, landelijke deel van het stelsel. Deze voorziening ondersteunt publicatie, indiening en samenwerking en bestaat uit vier samenhangende onderdelen.

Omgevingsloket Het publieke loket waar burgers en bedrijven regels op een locatie bekijken, een vergunningcheck doen, een aanvraag indienen of een melding doen.

Register Toepasbare Regels (RTR) Bevat de vragenbomen die bepalen of een activiteit vergunningplichtig is. Overheden stellen deze regels zelf op.

Samenwerkfunctionaliteit (SWF) Ondersteunt samenwerking tussen overheden bij vergunningaanvragen.

Landelijke Voorziening Bekendmaken en Beschikbaar Stellen (LVBB) De centrale publicatievoorziening voor officiële omgevingsdocumenten, die daarna doorzoekbaar zijn in het Omgevingsloket.

De lokale systemen

Naast de landelijke voorziening gebruiken overheden hun eigen systemen voor vergunningverlening (VTH), planvorming en het beheren van toepasbare regels. Deze systemen zijn via vaste standaarden gekoppeld aan de DSO-LV:

STAM Voor het ontvangen van aanvragen

STTR Voor toepasbare regels

STOP/TPOD Voor omgevingsdocumenten

Wat verandert er door de Omgevingswet voor jouw organisatie?

De Omgevingswet is een van de grootste wetgevingsoperaties in de Nederlandse geschiedenis. Zesentwintig wetten voor de fysieke leefomgeving zijn samengevoegd tot één wet. Dat heeft vergaande gevolgen voor de manier waarop overheden werken.

Gemeenten

Voor gemeenten vervangt het omgevingsplan het bestemmingsplan: één plan per gemeente met regels voor de leefomgeving

Waterschappen

Voor waterschappen geldt dat de verordening via het DSO wordt gepubliceerd en vergunningen voor wateractiviteiten via het Omgevingsloket verlopen.

Omgevingsdiensten

OD’s ontvangen adviestaken via de DSO‑samenwerkfunctionaliteit, waarvoor een eigen SWF‑koppeling nodig is en heldere werkafspraken gelden nu ook .

Veiligheidsregio's

Veiligheidsregio’s zijn ketenpartner in het DSO voor aanvragen waarbij brand‑ en externe veiligheid relevant zijn en leveren daarbij hun adviezen.

Welke verplichtingen heb je als overheid?

Aansluiting op het DSO is niet vrijblijvend. De Omgevingswet schrijft digitale ondersteuning wettelijk voor. Concreet betekent dit dat u als bevoegd gezag:

vergunningaanvragen en meldingen moet kunnen ontvangen vanuit het Omgevingsloket via een STAM-koppeling;
toepasbare regels moet aanleveren aan het RTR, zodat de vragenbomen in het Omgevingsloket kloppen voor jouw gemeente of waterschap;
omgevingsdocumenten moet publiceren via de LVBB, conform de STOP/TPOD-standaard;
en kunt samenwerken met ketenpartners via de samenwerkfunctionaliteit (SWF).

Voor elk van deze verplichtingen heb je lokale software nodig die aantoonbaar werkt met de landelijke voorziening van het DSO. Op de officiële leverancierslijst van het Ontwikkelaarsportaal Omgevingswet staan de partijen waarvan is aangetoond dat hun software deze koppelingen ondersteunt. CenterOne staat op deze lijst. Zowel als VTH-systeem (ProcessPro) als samenwerkingsoplossing (ConnectOne).

Wat speelt er nu in de DSO markt

De implementatie van het DSO verloopt niet zonder uitdagingen. De STOP/TPOD-standaard is complex gebleken, veel gemeenten kozen bij de inwerkingtreding voor de Tijdelijke Alternatieve Maatregel (TAM-IMRO), waarmee zij tijdelijk de oude IMRO-standaard mochten blijven gebruiken. Eind 2025 is die route definitief afgesloten.

Een tweede uitdaging is de ketensamenwerking. Het DSO maakt samenwerking technisch mogelijk, maar de werkprocessen en afspraken daarvoor moeten lokaal worden ingericht. Dat vraagt om heldere protocollen tussen gemeenten, OD's, waterschappen en veiligheidsregio's. En om software die die samenwerking ondersteunt.

implementatie_header

Hoe helpt CenterOne jou bij het DSO?

CenterOne biedt twee oplossingen die samen een volledige DSO-aansluiting vormen.

ProcessPro is het VTH-systeem waarmee vergunningaanvragen en meldingen via de STAM-koppeling automatisch binnenkomen vanuit het Omgevingsloket. Behandelaars worden door het proces begeleid via Dynamic Case Management, niets wordt over het hoofd gezien.
ConnectOne is de samenwerkingsoplossing die jouw organisatie verbindt met ketenpartners via de DSO-samenwerkfunctionaliteit. Systeemonafhankelijk: ook als jouw ketenpartners andere software gebruiken, werkt ConnectOne.

Samen zijn ProcessPro en ConnectOne een van de weinige combinaties op de markt die zowel de VTH-koppeling als de samenwerkingskoppeling op de officiële DSO-leverancierslijst heeft staan.

Digitaal Stelsel Omgevingswet